EFM104.5
ดีต่อใจ
 
หลายครั้งเวลาไม่สบายใจ หาคำตอบ และหาทางออกไม่ได้ เราทำอะไรบ้าง บางคนพยายามแก้ไขที่ตัวปัญหา หาที่ปรึกษา ค้นคว้าหาข้อมูล บางปัญหาแก้ไม่ได้ แต่ก็ยังยอมรับมันไม่ได้ ก็เลยหาความสบายใจเป็นทางออก เช่น 
ช็อปปิ้ง กินเหล้า ติดยา หาคนปรับทุกข์ ฯลฯ
 
 


เคยสังเกตมั้ยว่า เวลาที่มีเรื่องไม่สบายใจ เราพูดกับตัวเองยังไงบ้าง เรามองตัวเองยังไงบ้าง และ เราปฏิบัติต่อตัวเองยังไงบ้าง หลายครั้งปัญหาจริงๆ อาจเป็น 1 แต่เรามองว่า มันคือ 10 และ ทำให้มันหนักขึ้น เป็น 100 เมื่อเราลงโทษตัวเราเอง

ดร. คริสติน เนฟ อาจารย์ด้านจิตวิทยาการศึกษา ของ มหาวิทยาลัยเท็กซัส เล่าถึงงานวิจัย ที่ช่วยชีวิตเธอไว้หลายต่อหลายครั้ง “การเมตตาตน” โดยปกติแล้ว เรามักจะแสดงความรัก ความเห็นใจ ความเข้าใจ ให้กับคนที่เรารัก เมื่อเขาเสียใจ สิ่งที่เราพูด และทำนั้น เราทำไปด้วยความเมตตากรุณา ไม่ว่า จะเป็นการปลอบโยน ด้วยน้ำเสียงที่อบอุ่น และการกอด เพื่อให้รู้สึกปลอดภัย แต่เวลาที่เกิดเรื่องแบบเดียวกัน กับตัวเราเอง เรากลับมีท่าที เฉยชา บางคนรู้สึกว่า ตัวเองสมควรแล้วที่จะได้รับสิ่งนั้น บางคนโทษตัวเอง ด่าว่าตัวเอง (ดราม่า) ทั้งที่หลายเรื่อง ไม่ได้มีสาเหตุจากตัวเราด้วยซ้ำ เคยฟังดีๆมั้ยว่า น้ำเสียงที่เราใช้พูดกับตัวเอง บางครั้งเรายังไม่ใช้น้ำเสียงนั้นกับคนที่เรารักเลย แต่ทำไม เราถึงทำแบบนั้นกับตัวเอง

 
 
 
การที่เราไม่เมตตาตัวเอง ส่วนหนึ่งอาจมาจากวัฒนธรรม ความเคยชิน การเลี้ยงดู ไม่ได้บอกว่า เราจะตักเตือนตัวเองไม่ได้ แต่การดุด่า ต่อว่าตัวเองแบบไม่รู้ตัว ไม่ได้ช่วยแก้ปัญหา กลับทำให้ปัญหาหนักขึ้น เพราะเกิดความเครียด ซึ่งยิ่งทำให้หมดแรงบันดาลใจ ความคิดสร้างสรรค์ กดดันตัวเอง โทษตัวเอง หรือคนอื่นมากขึ้น หนีปัญหา ไม่กล้าลองทำอะไรใหม่ๆ กลายเป็นคนขี้กลัว

แม้แต่ท่านดาไลลามะ ก็ชี้ให้เห็นว่า ความเมตตา ไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่ใจที่เมตตานั้นมีพลังมหาศาล และเป็นแรงขับเคลื่อนด้วยแรงบวก และทำให้เรากล้าเผชิญหน้า โอบกอดอุปสรรคนั้นได้ ในขณะที่ความก้าวร้าว มีต้นกำเนิดมาจากความอ่อนแอ ความกลัว การผลักไส เพราะคิดว่าตัวเองจะรับมือไม่ได้ และใช้แรงผลักด้านลบ

ถ้าเราเคยเรียน จิตวิทยา เราคงจะเคยเจอกับคำว่า ความภาคภูมิใจตัวเอง หรือ Self Esteem ที่นักจิตวิทยา มักจะบอกว่า เป็นตัวชี้วัดสุขภาพจิตของผู้นั้น แต่การนับถือตัวเองนั้น มักจะขึ้นอยู่กับการเปรียบเทียบ กับคนอื่น เช่น เรามักจะรู้สึกดี เมื่อเราดีกว่าคนอื่น เก่งกว่าคนอื่น รวยกว่าอื่น สวยกว่าอื่น ได้ในสิ่งที่คนอื่นไม่ได้ ความเชื่อของฉันดีกว่าของคนอื่น ทีมฟุตบอล/ชมรม/พรรคการเมืองที่ฉันชอบ ดีกว่าของคนอื่น หลายคนจึงมักจะหาจุดดีที่เหนือกว่าคนอื่น เพื่อให้ตัวเองรู้สึกดี

แต่ในความเป็นจริงๆคือ คำว่าดีกว่า มันเป็นแค่มุมมองส่วนตัว ซึ่งอาจไม่ใช่ความจริง และความภาคภูมิใจตัวเอง และ ความมั่นใจ บางทีก็หายไป จนทำให้เราไม่รักตัวเองได้ แต่สิ่งที่จะช่วยเราในวันที่เราไม่นับถือตัวเอง ไม่มั่นใจในตัวเอง คือ “การเมตตาตน” เพราะดร.เนฟ พูดถึงองค์ประกอบของ การเมตตาตนมีอยู่ 3 มิติคือ

ความใจดีต่อตนเอง
ความเชื่อมโยงกับเพื่อนมนุษย์
การมีสติรู้ตัวทั่วพร้อม

เราจะไม่เมตตาตัวเอง แบบไร้สติ เพราะการเมตตาตนเอง กับ การเอาแต่ใจตัวเองไม่เหมือนกัน เราใจดี แต่ไม่ตามใจ และไม่ตัดขาดออกจากเพื่อนมนุษย์ เพราะหลายครั้งเมื่อเรา ลงโทษตัวเอง วิพากษ์ตัวเอง เรามักจะใช้คำพูดว่า “ฉันนี่ห่วยจริงๆ” “เชี่ยย กูอีกแล้ว” ฯลฯ เพื่อสรุปขมวดทั้งเรื่องลงมาที่ตัวเราคนเดียว และไม่หนีปัญหาด้วยการโทษ คนนู้น คนนี้ หรือ แม้แต่ตนเอง แต่โฟกัสที่การรับมือกับปัญหา

เพราะการเมตตานั้นประกอบด้วยสติปัญญา เราต้องรู้ตามความเป็นจริง กำลังเกิดอะไรขึ้นกับกาย กับใจ อารมณ์ความรู้สึกอย่างไร เช่น ตกใจ เสียใจ หรือ กลัว ตั้งสติหาต้นตอของสาเหตุ ด้วยการมองอย่างเป็นกลาง ไม่โทษใคร ไม่ดราม่า เผชิญหน้าตามความเป็นจริง - รับรู้ว่าเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นกับใครก็ได้ ไม่ตัดขาดออกจากความเป็นเพื่อนมนุษย์กับคนอื่น แม้จะเป็นความผิดพลาดของเราเอง ก็ให้รู้ว่าทุกคนมีสิทธิ์พลาดได้ ที่สำคัญกว่าคือ พลาดแล้วจะทำอย่างไรต่อไป - ให้กำลังใจตนเอง อยู่ข้างตนเอง





นอกจากนี้ ดร.เนฟ ยังมีอีกหลายงานวิจัยที่พบว่า การเมตตาตน ทำให้ความเครียด ความกังวล ภาวะการกินผิดปกติ ความละอายใจ ความรู้สึกผิด ความเจ้าระเบียบสมบูรณ์แบบ ลดลง มองโลกในแง่ที่ดีมากขึ้น ความสัมพันธ์กับคนรอบข้างดีขึ้น เมื่อความสัมพันธ์กับตัวเราเองดีขึ้น

ถ้าเรารักใครสักคนจริงๆ ไม่ว่าเขา จะดีหรือชั่ว จะพลาดหรือสำเร็จ จะป่วยหรือแข็งแรง จะจนหรือรวย จะพิการหรือไม่พิการ เราก็ยังรักเขา เหมือนกับที่พ่อแม่รักลูกฉันใด การเมตตาตน ก็ไม่ต่างกันฉันนั้น - วันที่ชีวิตเราเจอกับเรื่องที่ยากที่สุด แค่ไหน เราจะผ่านมันไปได้ ถ้าเรายังรัก หวังดี และ เมตตาตนเองเสมอ

ฟังการบรรยายสั้นๆของเรื่องนี้ได้ที่
 
 
 
 
 
โดย      : ดีเจเฟี๊ยต  ธัชนนธ์ 
IG        :  fiatography
RELATED ดีต่อใจ
GREENWAVE1065